Sonda Nasıl Takılır? 9 Aşamalı Uygulama!

Sonda, hastanın damar sistemine ya da vücut boşluklarına sıvı boşaltımı, besin, ilaç veya hava verilmesi için takılan, farklı çeşitleri olan oldukça ince bir tüptür. Çok esnek bir yapıya sahip olan sonda, plastik, lateks veya silikon gibi farklı malzemelerden üretilebilir.

Hastadaki kullanım amacına göre çeşitli türleri ve farklı boyutları bulunmaktadır. Sonda nasıl takılır, çeşitleri nelerdir ve sondanın takılması gerektiği tüm durumları detaylı bir şekilde sizler için araştırdık.

Sonda Nedir?

Sonda nasıl takılır sorusundan önce, sondanın ne anlama geldiği ve ne için kullanıldığını açıklama daha doğru olacaktır. Hastalara çeşitli sağlık sorunlarından kaynaklı olarak, tıbbi tüp takılması gerekli görülebilir. Bu esnek ve ince tıbbi tüpler, sonda olarak bilinmektedir.

Sonda genellikle hastaların tuvalet ihtiyacını gidermediği durumlarda daha fazla kullanılmaktadır. Özellikle yatalak hastalarda sonda takılarak, tuvalet ihtiyacının daha konforlu bir şekilde giderilmesi sağlanmaktadır. Sonda sadece idrar boşaltmak için kullanılan bir tıbbi tüp olarak bilinmemelidir.

Hastanın beslenmesi için de yine sonda kullanımı gerekli görülebilir. Sonda, hastalarda vücuttan hem sıvı boşaltılması hem de vücuda sıvı veya besin alınması için de kullanılabilir.

Sonda Neden Takılır?

Hastalara sonda takılmasının gerekli görüldüğü pek çok farklı sağlık problemi ve durumdan bahsetmek mümkündür. Özellikle idrar sondasının takılmasının farklı pek çok nedeni bulunmaktadır.

Sonda nasıl takılır ve sonda takılma nedenleri şu şekilde sıralanabilir:

1. İdrar kanalında darlık olması
2. Hastanın idrarını yapamaması veya idrar yaparken yanma ve ağrı hissetmesi
3. Ameliyatların ardından, hastanın ayağa kalkacak durumda olmaması
4. Yatalak hastalarda
5. Yaşlanmaya bağlı olarak meydana çıkan çeşitli sağlık sorunlarında
6. Ağız yolu ile belenmeyen hastalarda
7. Yutma, çiğneme ve yemek bozukluğu durumlarında
8. Yoğun bakımda yatan ve bilinci kapalı olan hastalarda
9. Mide çıkışında tıkanıklık veya ilaç ve gıda zehirlenmesi durumlarında

Sonda kullanımı yukarıdaki durumlar ve benzeri pek çok sağlık problemlerinde gerekli olabilir. Sonda idrar boşaltımı yanı sıra hastanın beslenmesini sağlamak için de kullanılmaktadır. Sonda kullanımı sayesinde hastanın ihtiyaç duyduğu besinleri ve sıvıyı daha rahat alması ve idrarını daha rahat yapabilmesi sağlanmaktadır.

Sonda Takma İşlemi Nasıl Yapılır?

Tek kullanımlık sonda nasıl takılır ve sonda takma işlemi, idrar veya beslenme amaçlı farklı şekilde takılmaktadır. Hastaya besin sondası takılırken, hastanın yarı oturma pozisyonunda olması gerekmektedir. Sondanın daha kolay bir şekilde takılabilmesi için kayganlaştırıcı jel kullanılmaktadır.

Hastanın burun deliğinden içeri doğru yerleştirilen sonda, yutkunma hareketi ile birlikte mideye kadar ilerlemektedir. İdrar sondası ise; erkek ve kadınlarda farklı şekillerde takılmaktadır. Sonda nasıl takılır ve erkeklerde ve kadınlarda sonda uygulaması farklı olduğu için mutlaka uzman kişiler tarafından uygulanması gerekmektedir.

Kadınlara Sonda Takma

Kadınlara sonda nasıl takılır ve uygulama süresi, erkeklere kıyasla daha kısa sürede tamamlanmaktadır. Kadınların üretrasının kısa olmasından dolayı sonda takma işlemi hızlı bir şekilde gerçekleşmektedir. Sonda takılması için ilk olarak, kadın hastanın sırt üstü yatması gerekmektedir. Dizlerin bükülmesi sağlandıktan sonra, bacaklarını hafif şekilde yan tarafa açması beklenir.

Kadın hastanın dış genital bölgesi ile birlikte idrar çıkış deliği steril olması için antiseptik solüsyon kullanılarak temizlenir. Bu sayede sonda takma işlemi sırasında herhangi bir enfeksiyon oluşmasının önüne geçilmektedir. Sondanın ucuna kayganlaştırıcı jel sürülür.

Üretranın ağzından çok yavaş olacak şekilde ilerletilen sondadan, yaklaşık 7 cm ilerlemede bir idrar akışı başlar. Kadınlarda kalıcı sonda takılırken, idrarın sonda içine girmesi beklendikten sonra balonu şişirilmektedir. Ardından sonda drenaj torbasına bağlanarak sonda nasıl takılır kadın hastanın işlemi tamamlanmaktadır.

Erkeklere Sonda Takma

Sonda nasıl takılır erkek hastalar için işlem daha uzun sürmektedir. Ayrıca erkek üretrasının eğilimli ve uzun olmasından dolayı da işlemin çok daha dikkatli bir şekilde yapılması gerekir. Erkeğe sonda nasıl takılır uygulaması için hasta ilk olarak sırt üstü yatırılır.

Hastanın bacaklarının hafif açıklıkta olması yeterlidir. Hastanın herhangi bir enfeksiyon kapmaması için hem penis ucu hem de çevresi steril solüsyon kullanılarak temizlenir. Takılacak sondanın ucunun steril jel ile kaplanmasının ardından, yavaş hareketler ile sonda ilerletilmektedir.

İdrarın gelmeye başlaması ile birlikte sondanın mesaneye ulaştığı anlaşılmaktadır. Ardından, sondanın uç kısmı hafifçe geriye doğru çekilir ve sonda balonun daha güvenli bir şekilde konumlandırılması sağlanır.

Sonda Çıkarma İşlemi Nasıl Yapılır?

Sezeryan sonda nasıl takılır sorusu için geçerli olan uzman kişiler tarafından uygulama yapılması durumu, erkek ve kadında sonra çıkarma işlemi için de geçerlidir. Kalıcı idrar sondasının çıkartılması gerektiğinde, erkek ve kadın hastalar için aynı işlemler gerçekleştirilmektedir.

Kalıcı sonda çıkartma uygulaması şu şekilde gerçekleşmektedir:

• Sonda çıkartmadan önce ilk olarak, sonda balonunun söndürülmesi sağlanır. Sondanın dışarıda kalan uç kısmında, balonu şişirmek için gerekli olan giriş portu vardır. Bu portun içerisine balonu söndürmek için şırınga takılır. Şırınga yardımı ile su geri çekilerek, balon söndürülür.
• Balonun içerisinde suyun şırınga ile çekilmesi sırasında hastanın ve sondanın kesinlikle yerinden oynamamasına dikkat edilmektedir.
• Balonun tamamen sönmesinin ardından sonra çok yavaş bir şekilde nazikçe çekilmektedir. Bu çekme işlemi sırasında herhangi bir direnç hissedilmesi durumunda, sonda çıkartma işlemi durdurulmaktadır. Gerekli görüldüğü zaman sonda balonunun boşaltma işlemi tekrar edilebilir.
• Sonda çıkartma işleminin tamamlanmasının ardından, erkek ve kadın hastanın idrar yapma şekli kontrol edilmeli ve mutlaka gözlemlenmelidir. Hastanın idrarının yeterli olması beklenmelidir. Ayrıca idrar yaparken herhangi bir ağır veya yanma hissi olup olmadığı da kontrol edilmelidir.

Sonda nasıl takılır ve kalıcı sonda çıkartma işlemleri mutlaka steril ortamda ve bu konuda uzman olan sağlık personelleri tarafından gerçekleştirilmelidir. Sonda çıkartma sonrasında enfeksiyon oluşumu veya üretrada yaralanma gibi çeşitli komplikasyonlar ile karşılaşmak mümkündür. İdrar donasının takılması, kullanımı ve çıkartılması sürecinin sağlık personelleri tarafından ve doğru yöntemler ile uygulaması gerekmektedir.

BUNA DA BAKIN👇

Saat Hangi Kola Takılır

Sonda Nasıl Takılır Hakkında Sıkça Sorulanlar👇

Sonda takma ile ilgili en çok merak edilen soruları sizler için yanıtladık.

Sonda Takılması Acı Verir mi?

Sonda takılırken, hastanın hafif düzeyde acı hissetmesi normal kabul edilir. Ancak pek çok hastaya sonda uygulaması, lokal anestezik jel eşliğinde yapılmaktadır. Sonda takılırken hastanın daha az acı hissetmesi için kayganlaştırıcı jel gibi maddeler de kullanılabilir.

Sonda Ne Kadar Süre Takılır Kalır?

Hastaya takılan lateks sondanın 15 gün kullanım süresi bulunmaktadır. Silikon sondaların ise; 1 aylık süre sonunda mutlaka değiştirilmesi gerekmektedir. İki ya da üç kollu sondanın kendi kendine çıkması mümkün değildir. Ancak tek yollu kullanılan sonda kendiliğinden çıkabilir.

Erkek Hastaya Sonda Nasıl Takılır?

Erkek hastaya sonda takarken, sondanın bir ucuna steril lubrikan jöle uygulanmaktadır. Bu sayede erkek hastaya acı hissetmeden sonda takılabilir. Üretradan içeri oldukça yavaş hareketler ile itilmektedir. Kadınlara kıyasla erkeklere sonda takma işlemi daha uzun sürebilir.

Sonda Takılıyken İdrar Hissedilir mi?

Sonda takıldıktan sonra hem erkek hem de kadın hastalarda idrar kanalında hafif bir yanma hissi oluşabilir. Bazı hastalarda ise; sürekli olarak idrar var hissi de görülebilmektedir.